2020/02/27
۱۳۹۸ پنج شنبه ۸ اسفند
 اسید فولیک؛ خاصیت‌ها و ضررها + نحوه مصرف و خوراکی‌های مفید

اسید فولیک؛ خاصیت‌ها و ضررها + نحوه مصرف و خوراکی‌های مفید

اسید فولیک برای سلامتی چه اهمیتی دارد و چگونه می‌توان اسید فولیک مورد نیاز بدن را تامین کرد؟ آیا مصرف زیاد آن مضر است؟ زنان باردار نیز باید اسید فولیک مصرف کنند؟

دوات آنلاین-اسید فولیک نوعی از ویتامین ب است که کمبود آن در بدن می‌تواند آثار مخرب و جبران ناپذیری داشته باشد و حتی خطر مرگ و بیماری‌های بسیار سخت مانند سرطان را برای فرد به دنبال داشته باشد. البته مصرف بیش از حد اسید فولیک عوارض و ضررهایی نیز دارد.

 

اسید فولیک چیست

اسیدفولیک" فرم سنتتیک (ساخته‌‌شده در آزمایشگاه) ویتامین B9 است؛ ویتامین B9 نقش مهمی در شکل‌‌گیری سلول و DNA دارد. فولات، فرم طبیعی ویتامین B9 است که در مواد غذایی به‌‌صورت طبیعی وجود دارد.

فولیک اسید چه خاصیت هایی برای بدن دارد

سطح سرمی پایین فولات با بروز مشکلاتی در سلامتی انسان در ارتباط است؛ برای مثال کمبود این ویتامین، با نقایص مادرزادی نوزاد، مشکلات قلبی ــ عروقی، سکته مغزی و حتی برخی سرطان‌‌ها در ارتباط است.

 

با این حال، دریافت بیش از حد اسید فولیک از طریق مصرف مکمل‌‌ها نیز ممکن است بر سلامتی شما تأثیر منفی بگذارد.

 

این ویتامین برای رشد سلول ها و متابولیسم (سوخت و ساز) بدن لازم است.

 

عمل اسید فولیک شرکت در تولید پروتئین در بدن است . نقش دیگر آن در ساخته شدن اسیدهای نوکلئیک است.

 

اسیدهای نوکلئیک در هسته سلول قرار دارند و انتقال دهنده صفات ارثی است . اسید فولیک با قابلیت جابجایی واحدهای تک کربنه در همانند سازی ژنها نقش دارد . در بخشهایی از بدن که تکثیر سلولی سریع دارند مانند گلبولهای قرمز و سفید، سلولهای دیواره دستگاه گوارش و ادراری ، اسید فولیک بیشتر مورد نیاز است . 

برای سلامتی به فولیک اسید نیاز داریم

اسید فولیک برای بدن چه فایده‌هایی دارد

اسید فولیک، پس از تبدیل به اسید تتراهیدروفولیک، برای تولید گویچه های قرمز، سنتز پورین وتیمیدیلات ها ،متابولیسم اسیدهای آمینه از قبیل گلیسین و متیونین و هیستیدین ضروری است.

 

اسید فولیک حتی در موارد سوءجذب تقریباً به طور کامل از مجرای گوارش جذب می شود. متابولیسم این دارو کبدی است. زمان لازم برای رسیدن به اوج غلظت سرمی، 60-30 دقیقه است. دفع اسید فولیک کلیوی است.

 

اسید فولیک و بیماری قلبی

اگر غذاهای دارای اسید فولیک ( فولات) را مصرف کنید، احتمال خطر بیماری قلبی را کم کرده اید. اسید فولیک مقدار اسید آمینه هموسیستئین را نیز کم می کند.

 

انستیتوی سلامتی بسیاری از عوامل خطر بیماری قلبی را مشخص کرده است، نظیر:افزایش LDL (کلسترول بد)، افزایش فشار خون، کاهش HDL (کلسترول خوب)، چاقی و دیابت.

 

در سال های اخیر یکی دیگر از عوامل خطر برای بیماری قلبی شناخته شد و آن افزایش هموسیستئین است.

 

هموسیستئین، یک اسید آمینه است  که در خون وجود دارد و افزایش مقدار آن باعث سکته و بیماری قلبی می شود.

 

افزایش هموسیستئین باعث تنگ و گشاد شدن دریچه قلب می شود. همچنین، باعث تخریب رگ قلب و منعقد شدن خون در قلب و سکته قلبی شود.

 

کمبود فولات، ویتامین B12 و ویتامین B6 مقدار همموسیستئین خون را زیاد می کنند و به همین سبب بیماری قلبی را باعث می شوند. مصرف مکمل های فولات باعث کاهش مقدار هموسیستئین می شود و علاوه بر آن تنگ و گشاد شدن دریچه قلب را بهبود می دهد.

 

اسید فولیک و سرطان

فولات کم در خون، احتمال بروز سرطان را زیاد می کند. فولات برای ساخت، تعمیر و عملکرد DNA لازم است. شواهدی در دست است که نشان می دهد، کمبود فولات موجب تخریب DNA می گردد و این تخریب ممکن است باعث سرطان شود.

تحقیقات نشان داده است که کمبود فولات غذایی موجب افزایش سرطان روده بزرگ و بیماری کبدی میشود.

سلول های سرطانی به سرعت تکثیر می شوند. فولات، برای سلول ها و بافت های تکثیر یافته بسیار مفید است. برای سرطانی ها، مصرف مکمل فولات بسیار خوب است.

کمبود فولیک اسید با عوارضی همراه است

علایم و عوارض کمبود اسید فولیک

توجه داشته باشید تمام افرادی که دچار کمبود این ویتامین هستند نیز به مکمل نیاز خواهند داشت. باید بدانید که کمبود اسیدفولیک باعث بروز عوارضی مانند خستگی، بی اشتهایی، کاهش وزن، ضعف، سوزش معده، اسهال، یبوست، افسردگی، تپش قلب، ضعف سیستم ایمنی و غیره می شود. توصیه می کنیم در صورتی که تصور می کنید با کمبود این ویتامین مواجه هستید آزمایش خون داده و با پزشکتان در ارتباط باشید.

 

سایر عوارض کمبود اسید فولیک شامل موارد زیر است:

  • کمبود اسید فولیک وقتی پیدا می شود که مصرف منابع غذایی این ویتامین جوابگوی نیاز بدن نباشد و یا فولات دفع شده از بدن زیاد باشد.

 

  • کمبود فولات در زنان باردار، منجر به کاهش وزن تولد، نوزادان نارس و دچار نقص لوله ی عصبی جنین می گردد.

 

  • در نوجوانان، کمبود فولات منجر به آنمی (کم خونی) می شود.

 

  • از دیگر علایم کمبود این ویتامین در بدن می توان کمبود اشتها ، اسهال، کمبود وزن، ضعف، سردرد، زود رنجی، فراموشی و ..... را نام برد.

 

بجز کم خونی و نقایص مادرزادی، کمبود اسید فولیک باعث مشکلاتی همچون:

  •  افزایش خطر سکته قلبی دوم

 

  • افزایش خطر سکته مغزی

 

  • افزایش خطر ابتلا به بعضی از انواع سرطان همچون سرطان معده

 

  • کاهش قابل ملاحظه تعداد اسپرم در مردان شده و ممکن است بتواند باعثناباروری مردان شود.

 

  • افزایش خطر ابتلا به افسردگی

 

اسید فولیک برای چه کسانی مفید است

گروه هایی  که از مصرف مکمل اسیدفولیک سود می‌برند، شامل این گروه ها می شود:

 

  • زنانی که باردار هستند یا می خواهند باردار شوند و زنان شیرده.

 

  • زنانی که نوزادی با عارضه اسپانیا بیفیدا (نقصان تشکیل ستون فقرات که ممکن است به بیرون زدگی بافت های عصبی بینجامد) به دنیا آورده اند و می خواهند دوباره باردار شوند.

 

  • زنانی که عضوی از خانواده شان به اسپانیا بیفیدا دارد.

 

  • زنانی که خودشان اسپانیا بیفیدا دارند و می خواهند باردار شوند.

 

  • افرادی که داروهایی برای درمان بیماری های مزمنی مانند صرع، دیابت نوع 2، بیماری التهابی روده، لوپوس، آسم، آرتریت روماتوئید یا پسوریاز مصرف می کنند.

 

  • افرادی که دیالیز می شوند.

 

  • افرادی که به بیماری کم خونی سلول داسی، بیماری سلیاک یا بیماری کبدی مبتلا هستند.

برخی خوراکی ها منبع فولیک اسید هستند

چه خوراکی‌هایی اسید فولیک دارند

اسید فولیک در فرآورده های غذایی جوشیده یا حرارت داده شده از بین می رود. نگه داشتن غذا در حرارت اتاق به مدت طولانی نیز می تواند محتوای اسید فولیک آن را از بین ببرد.

 

منابع خوب و مفید اسید فولیک شامل خوراکی‌های زیر می‌شود:

  • سبزجات از جمله اسفناج، بروکلی و کاهو

 

  • لوبیا، نخود فرنگی و عدس

 

  • میوه هایی همچون لیمو، موز، طالبی، هندوانه، پرتقال، کیوی و عنبه

 

  • جگر و قلوه جگر نباید در زنان باردار استفاده شود)

 

  • زرده تخم مرغ، شیر، دانه های آفتابگردان و حبوبات نیز از دیگر منابع این ویتامین می باشند.

آیا زنان باردار باید فولیک اسید مصرف کنند

مصرف اسید فولیک در دوران بارداری

اسید فولیک یا همون فولات یا ویتامین B9 یکی از اصلی ترین نیاز های خانم ها مخصوصا در دوران بارداری هست و نقش بسیار برجسته ای در دوران بارداری دارد که معمولا به همه خانم ها توصیه میشود. (البته که باید تحت نظر پزشک متخصص باشد) کارشناسان و متخصصان میگویند مصرف مکمل های مولتی ویتامین همراه با 400 میکروگرم فولیک اسید به صورت روزانه در قبل از بارداری و در طول بارداری بسیار مفید است.

 

برای خانم هایی که قصد بارداری دارند مصرف اسید فولیک از سه ماه قبل از بارداری توصیه میشود اگر بدون آمادگی قبلی باردار شدید هم می‌توانید به محض مطلع شدن از بارداری استفاده از اسید فولیک را آغاز کنید.

 

مزایای اسید فولیک برای رشد و سلامت جنین

اسید فولیک به بهبود توسعه عصب کودک شما کمک میکند که بعدا به نخاع و مغز تبدیل میشود. مصرف اسید فولیک از نقص های مادر زادی لوله عصبی پیش گیری  و کمک میکند هیچ نقصی در سیستم عصبی مرکزی جنین قبل از به دنیا آمدن وجود نداشته باشد.

 

همچنین مصرف اسید فولیک احتمال سقط جنین را کاهش میدهد و از به دنیا آوردن کودکی با وزن کم و مشکلاتی از این قبیل تا حد زیادی پیشگیری میکند.

 

فولیک اسید در مردان چه تاثیری دارد

یک ارتباط بین مصرف فولیک اسید و فراوانی ناهنجاری در سلول های اسپرم مردان وجود دارد.اسپرم شامل تعداد غیر طبیعی کروموزوم است حدود 1٪ به 4٪ از اسپرم مرد سالم را که برخی از انواع اختلال از این نوع است مصرف ویتامین B9 در سنین باروری می‏تواند از بروز نیمی از نقایص لوله عصبی مانند «اسپاینابیفیدا» جلوگیری کند.

 

براساس نتایج تحقیقات این ویتامین در تقسیم های سلولی نقش بسزایی دارد و حرکت و کیفیت اسپرم را بهبود می‏بخشد.

 

چه کسانی نباید اسید فولیک مصرف کنند 

در بیمارانی که آنمی پرنیشوز تشخیص داده نشده دارند منع مصرف دارد زیرا ممکن است علائم آنمی را بپوشاند. همچنین در بیمارانی که آنمی پرنیشوز و سایر آنمی های مگالوبلاستیک ثانویه به کمبود vitB12 دارند منع مصرف دارد.

مصرف زیاد فولیک اسید باعث زوال عقل می شود

عوارض بالا بودن اسید فولیک

پژوهشگران هشدار دادند:هرچند مصرف فولیک اسید بسیار مفید است و مخصوصا برای زنان توصیه می شود اما باید توجه داشت که این ماده هم اثرات مثبت و منفی را باهم دارد.

 

تحقیقات نشان می دهد که فولیت خطر ابتلا به سرطان و نواقص مادرزادی را کاهش می دهد اما محققان آمریکایی هشدار دادند که این ماده در عین حال نیز می تواند باعث افزایش رشد تومورهای پیش سرطانی و سرطانی شود.

 

در پژوهش اخیر عمرداری محقق آکادمی غیر انتفاعی رشد آموزشی در واشنگتن و دکتر جوئل ماسون پژوهشگر دانشگاه توفتر، شرایط پس از مصرف فولیک اسید بعنوان مکمل را مورد ارزیابی قرار دادند. فولیک اسید در واقع ویتامین B4 ساخت انسان است.

 

آنها دریافتند این ویتامین در پیشگیری از نواقص عصبی مادرزادی و نیز سرطان روده و راست روده مفید است. اما این دو محقق هشدار دادند در کشورهایی که آرد سفید آنها با فولیک اسید غنی سازی می شود مصرف اضافی این ویتامین در قالب قرص های مکمل خطرناک است و می تواند عوارض جانبی نامطلوبی را برای بدن در پی داشته باشد. برای مثال در افرادی که حامل تومورهای پیش سرطانی هستند افزایش مقدار فولیک اسید بیش از حد نیاز و طبیعی خطر بروز و رشد سرطان را تشدید می کند.

 

خطر زوال عقل با مصرف بیش از حد اسید فولیک

یک مطالعه در افراد سالم بالای 60 سال، ثابت کرده که سطح بالای فولات در افرادی که از منابع B12 کمتری استفاده می‌‌کنند، باعث افزایش خطر ابتلا به زوال عقل می‌‌شود.

 

نویسندگان این مطالعه هشدار داده‌‌اند که مصرف مکمل اسید فولیک یا غذاهای غنی شده با آن، ممکن است برای سلامت مغز در بزرگسالان مسن با سطح B12 پایین مضر باشد.

 

علاوه بر این، سایر تحقیقات، استفاده بیش از حد از مکمل‌‌های اسید فولیک را با زوال عقل مرتبط می‌‌دانند.

 

 

 

کلید واژه
دیدگاه‌ها

نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.