2020/01/23
۱۳۹۸ پنج شنبه ۳ بهمن
دلیل بیش فعالی کودکان چیست  و چطور باید با آنها رفتار کرد

دلیل بیش فعالی کودکان چیست و چطور باید با آنها رفتار کرد

اینکه چطور می‌توان کودک بیش‌فعال را درمان یا با آن برخورد کرد مساله مهمی است که بسیاری از خانواده‌هایی که کودک بیش فعال دارند با آن درگیر هستند.

دوات آنلاین-ماهان آرام و قرار ندارد! مادر از دستش کلافه شده و وقتی می ‌بیند که چطور روی مبل خانه دوستش بالا و پایین می‌رود و باعث می‌شود ظرف گلدان کریستال صاحبخانه بشکند، خجالت می‌کشد و با التماس سعی می‌کند او را آرام کند اما ماهان فقط کار خودش را می‌کند و بالاخره مادر بی تاب شده و به مسعود همسرش می‌گوید: «بلند شو برویم که دیگر طاقت شلوغ کردن‌های او را ندارم!»

 

فارس نوشت: این تازه بخش کوچکی از شیطنت‌ها و پرتحرکی ماهان است؛ چراکه وقتی در کلاس پیش دبستانی هم حضور پیدا می‌کند، مربی پیش دبستانی از راه رفتن بی مورد او در کلاس و بی توجهی به برنامه آموزشی سخت گلایه مند است و خلاصه ...

 

این شرح حال کوچکی از کودکانی است که در دوران کودکی از تحرک و جنب و جوش فراوان و غیر طبیعی برخوردارند و در خانه، مدرسه و خیابان آرام و قرار ندارند و اسباب دردسر برای خانواده و دیگران هستند.

 

اختلالات پیش فعالی و نقص توجه، شایع‌ترین اختلالی است که در دوران کودکی حتی تا بزرگسالی می‌تواند ادامه پیدا کند و شیوع آن بین ۵ تا ۷ درصد گزارش شده است

.

فریبا عربگل، فوق‌تخصص روان‌پزشکی کودکان ، درباره «بیماری بیش‌فعالی در کودکان و نشانه‌های بالینی آن»، اظهار داشت: اختلال بیش‌فعالی و کم‌توجهی یکی از شایع‌ترین اختلالات روان‌پزشکی در کودکان و نوجوانان است و بیشتر در سنین مدرسه تشخیص داده می‌شود؛ یعنی وقتی کودک دوران مدرسه را آغاز می‌کند و قرار است کار ساختاری آموزشی انجام گیرد بیشتر والدین در این سنین متوجه این بیماری می‌شوند.

 

وی با اشاره به علایم بالینی این بیماری، گفت: بیش‌فعالی 3 دسته علامت اصلی دارد که شامل پرتحرکی، رفتارهای تکانشی و اختلال توجه و تمرکز است.

 

کودکان چرا بیش فعال می‌شوند و چطور باید با آنها رفتار کرد

پرتحرکی یکی از نشانه های بیش فعالی

این فوق‌تخصص روان‌پزشکی کودکان اضافه کرد: نشانه‌های پرتحرکی به این شکل است که این کودکان مدام حرکت و جنب‌وجوش داشته و لحظه‌ای آرام و قرار نمی‌گیرند و خانواده از پرتحرکی این کودکان گلایه‌مند هستند؛ به خصوص در شرایطی که کودک از محیط خانواده جدا شده و به مکان‌های جدیدتری می‌رود این مشکل بیشتر خود را نشان می‌دهد.

 

عربگل افزود: دلیل این موضوع این است که محرک‌های محیطی وقتی زیاد می‌‌شود کودک دیگر کنترلی در رفتار خود ندارد؛ البته پرتحرکی اولین علامتی است که با افزایش سن کاهش پیدا می‌کند؛ یعنی هر چه سن کودک پایین‌تر باشد، پرتحرکی خود را بیشتر نشان می‌دهد.

 

این فوق‌تخصص روان‌پزشکی کودکان افزود:کودکان سنین 2 تا 3 سالگی مدام در حال دویدن و تحرک هستند و در خیابان قابل کنترل نبوده و متوجه بروز خطر نیستند؛ در نتیجه والدین احساس می‌کنند وقتی با چنین کودکانی بیرون می‌روند، نمی‌توانند این کودکان را کنترل کنند.

 

وی خاطرنشان کرد: در دوران پیش‌دبستانی یا دبستان مربیان این کودکان گزارش می‌کنند که آنها آرام و قرار ندارند، در جای خود نمی‌نشینند، تحمل کلاس را نداشته و در داخل کلاس راه می‌روند یا وقتی با اسباب‌بازی‌ها بازی می‌کنند، مدام آنها را عوض می‌کنند.

 

این فوق‌تخصص روان‌پزشکی کودکان متذکر شد: وقتی این کودکان به دوره ابتدایی وارد می‌شوند شدت پرتحرکی آنها کاهش می‌یابد؛ به شکلی که وقتی روی صندلی نشسته‌اند بی‌قرار بوده و تکان می‌خورند و آرام نمی‌نشینند. معلم این کودکان از این موضوع شکایت دارد که این کودک مرتب در حال جنب و جوش در صندلی خود است اما این پرتحرکی مانند دوره پیش‌دبستانی که کودک در کلاس راه می‌رود، نیست.

 

عربگل بیان داشت: وقتی کودک وارد دوره نوجوانی می‌شود این پرتحرکی ممکن است به صورت تظاهرات بیرونی نباشد و ما متوجه پرتحرکی نشویم اما نوجوان خود احساس بی‌قراری درونی داشته باشد و وقتی می‌نشیند؛ به ویژه در موقعیت‌های خسته‌کننده‌ای مانند کلاس درس یا در جلسات سخنرانی، احساس خستگی و بی‌قراری می‌کند.

 

وی ابراز داشت: هر چه سن کودک به سمت نوجوانی پیش می‌رود این بی‌قراری تبدیل به بی‌قراری درونی می‌شود و اولین علامتی است که در این کودکان بهبود پیدا می‌کند. دومین علامت این بیماران رفتارهای تکانشی است؛ یعنی کودک بدون اینکه فکر کند که عاقبت کارش چه می‌شود، کاری را انجام می‌دهد یا حرفی را می‌زند؛ به عبارتی کارهای نسنجیده انجام می‌دهد و به صورت لحظه‌ای تصمیم می‌گیرد و به دلیل اینکه این کار را با فکر انجام نمی‌دهد، ممکن است پیامدهای منفی داشته باشد و بعد از انجام آن پشیمان شود.

 

 

در دوران پیش‌دبستانی یا دبستان مربیان کودکان بیش فعال گزارش می‌کنند که آنها آرام و قرار ندارند،در جای خود نمی‌نشینند، تحمل کلاس را نداشته و در داخل کلاس راه می‌روند

 

وی اظهار داشت: رفتارهای تکانشی در سنین 10 تا 12 سالگی کاهش می‌یابد؛ ضمن اینکه اختلال توجه و تمرکز به عنوان سومین علامت کودکان بیش‌فعال، تظاهرات بالینی دارد؛ این اختلال بیشتر با مسائل تحصیلی کودکان ارتباط دارد؛ اینکه کودک می‌خواهد درس بخواند اما دچار مشکل می‌شود؛ به شکلی که انجام تکالیف خود را با تأخیر روبه‌رو می‌کند، بی‌نظم بوده، مدیریت زمان و برنامه‌ریزی ندارد، وسایل خود را گم کرده و یا در مدرسه جا می‌گذارد و معلم کودک از حواس‌پرتی آن شکایت دارد.

کودکان چرا بیش فعال می‌شوند و چطور باید با آنها رفتار کرد

اختلال در تمرکز بچه های بیش فعال

این فوق‌تخصص روان‌پزشکی کودکان ادامه داد: والدین این کودکان که دچار اختلال توجه و تمرکز هستند ممکن است این طور بیان کنند که کودک آنها دچار ناشنوایی شده و باید چندین بار حرفی را به آنها بگوییم اما آنها به آن توجهی نمی‌کنند؛ در نتیجه وقتی این کودکان وارد مدرسه می‌شوند به دلیل اختلال در یادگیری آموزش آنها تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

 

وی اضافه کرد: دلیل این موضوع این است که درس خواندن عملکرد مغزی خاصی می‌خواهد که در کورتکس  پیشانی ما باید عملکردهای اجرایی ما خوب کار کند و به دلیل اینکه در این کودکان این عملکرد خوب کار نمی‌کند؛ در نتیجه فرایند یادگیری با اختلال مواجه می‌شود.

 

عربگل درباره «تفاوت رفتار بیش‌فعالی با رفتار نرمال»، گفت: کودکانی که حالت نرمال دارند عملکرد خوبی داشته یعنی ممکن است کودکی پرتحرک باشد و ما احساس کنیم فعال است اما کسی از آن شکایتی ندارد؛ به عبارتی رفتارهای تخریبی و رفتارهایی که به خود و دیگران آسیب برساند ندارد؛ ضمن اینکه عملکرد درسی و کاری خوبی دارد و سرعت عمل آن بالاست و کارهای خود را انجام می‌دهد.

 

این فوق تخصص روان‌پزشکی کودکان ادامه داد: وقتی یک اختلال روان‌پزشکی وجود داشته باشد مانند پرتحرکی، وسواس و اضطراب از یک حدی بگذرد، در عملکرد ما مشکل ایجاد می‌کند. این عملکرد یکی در حوزه ارتباطی است؛ یعنی ارتباط با دیگران دچار مشکل می‌شود؛ یکی در مراقبت از خودمان است و دیگری در عملکرد تحصیلی و شغلی است؛ یعنی اگر ما علامتی داشته باشیم که در این حوزه‌ها دچار اختلال شویم، این رفتار تبدیل به یک اختلال خواهد شد.

کودکان چرا بیش فعال می‌شوند و چطور باید با آنها رفتار کرد

خانواده کودکان بیش فعال از مهمانی رفتن خودداری می‌کنند

وی اضافه کرد: پدر و مادر کودکان بیش‌فعال تصمیم می‌گیرند به دلیل عملکرد فرزندشان مهمانی نروند یا مهمانی به خانه آنها نیاید؛ یعنی عملکرد ارتباطی کودک دچار مشکل شده و خانواده می‌بیند که در حضور مهمانان کودکان به حدی رفتار نامناسب می‌کند که منجر می‌شود مهمانان فکر کنند که این کودک چقدر بد تربیت شده است یا در سر کلاس معلم شکایت می‌کند این کودک  نظم کلاس را به خاطر بی‌قراری زیادی که دارد به هم زده و این کودک با دیگر دانش‌آموزان سازگاری ندارد.

 

عربگل در پاسخ به این پرسش که «این اختلال از چه سنی شروع می‌شود و آیا افراد بزرگسال نیز می‌توانند بیش‌فعال باشند؟»، گفت: البته اختلال تمرکز و توجه مختص دوران کودکی نیست اما معمولاً در کودکی باید بیش‌فعالی از زیر سنین 12 سالگی شروع شود که بتوانیم بگوییم آن یک اختلال است؛ یعنی اگر در سنین 15 تا 16 سالگی این علایم نشان داده شود آن را بیش‌فعالی تشخیص نمی‌دهیم.

 

این فوق تخصص روان‌پزشکی کودکان یادآور شد: 40 درصد از کودکان بیش‌فعال وقتی به سنین نوجوانی می‌رسند خوب می‌شوند و دیگر به درمان نیاز ندارند اما در 60 درصد موارد این اختلال ادامه پیدا می‌کند.

 

وی افزود: شیوع بیش‌فعالی در بزرگسالی 4 درصد است؛ یعنی از هزار فرد بزرگسال، 4 نفر ممکن است دچار بیش‌فعالی و کم‌توجهی شوند؛ ضمن اینکه میزان شیوع بیش‌فعالی در کودکان و در سنین مدرسه 7 تا 12 درصد است.

 

 

کلید واژه
دیدگاه‌ها

نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.