2021/03/06
۱۳۹۹ شنبه ۱۶ اسفند
افت قند خون چه علائمی دارد؛ خطرات هیپوگلیسمی

افت قند خون چه علائمی دارد؛ خطرات هیپوگلیسمی

همه آنچه که درباره هیپوگلیسمی یا همان افت قند خون باید بدانید در این مطلب آمده است؛ از دلایل تا علائم و عوارض.

دوات آنلاین -افت قند خون یا هیپوگلیسمی برای چه افرادی و به چه دلیل رخ می دهد؟ این اتفاق چه عوارضی دارد و آیا می تواند خطرناک باشد؟ چگونه بفهمیم دچار این حالت شده ایم و چه باید بکنیم. جواب این سوالات را در ادامه بخوانید:

 

هیپوگلیسمی چیست

دکتر ناصری، پزشک متخصص داخلی به ایسنا گفته: میزان طبیعی قند خون 70 تا 110 میلی گرم در دسی لیتر است. علائم پایین آمدن غیرطبیعی سطح گلوکز خون زمانی اتفاق می افتد که گلوکز خون به کمتر از 60 میلی گرم در دسی لیتر کاهش یابد. در افراد مبتلا به دیابت این عارضه ممکن است در اثر بالا بودن میزان انسولین یا داروهای ضد دیابت خوراکی، گرسنگی و فعالیت جسمی خیلی زیاد ایجاد شود.

 

وی در رابطه با اینکه کاهش قند خون در چه زمانی رخ می‌دهد؟ گفت: افت قند خون در هر زمانی از روز یا شب ممکن است اتفاق افتد اما زمانی که بیمار وعده غذایی خود را به تاخیر انداخته یا از خوردن غذای مختصر اجتناب کند، بیشتر اتفاق می افتد. همچنین زمانی که انسولین رگولار در ابتدای صبح تزریق شود، چون سطح این نوع انسولین در اواسط صبح بالاترین میزان را دارد، پس در این زمان ممکن است شما دچار افت قند خون شوید.

افت قند خون چه دلایلی دارد

دلایل افت قند خون

باشگاه خبرنگاران جوان به نقل از العربیه نوشت: طبق یک مطالعه که توسط پروفسور «فیلیپ متیو» از مرکز و بیمارستان «سنت لوکاس» در آمریکا انجام شده، افت قند خون مهمترین عارضه‌ای است که باعث افزایش شش برابر مرگ و میر ناشی از دیابت شده است.

 

دلیل اصلی کاهش قند خون درمان‌های کاهش دهنده گلوکز است، زیرا افراد دیابتی اغلب تحت درمان با دارو‌هایی قرار می‌گیرند که به کاهش سطح گلوکز در بدن آن‌ها کمک می‌کند. گاهی اوقات، این دارو‌ها می‌توانند سطح گلوکز را به زیر حد نرمال برسانند. همچنین، افت قند خون در بیماران دیابتی نوع ۱، سه برابر بیشتر از بیماران دیابتی نوع ۲ است.

 

هیپوگلیسمی همیشه با دیابت همراه نیست. بیماری‌های دیگر مانند کمبود هورمون، تومور‌های سلول‌های غیر جزیره‌ای، سپسیس، نارسایی کلیه و سوء تغذیه نیز می‌تواند منجر به سطح پایین گلوکز در خون شود.

 

چه افرادی مبتلا می شوند

دکتر فرهاد مشایخ بخشی، فوق تخصص غدد و متابولیسم در تشریح چگونگی تاثیر هورمون ها در تنظیم قند خون به ایرنا گفته است: به طور مثال هورمون کورتیزول که از غده فوق کلیه ترشح می شود یکی از مکانیسم های افزایش دهنده قند خون است و فرد با نارسایی فعالیت این غده اختلال در تنظیم قند خون رخ می دهد.

 

وی ادامه داد: در این حالت بدن افرادی که دچار نارسایی کبدی یا کلیه هستند کمبود تولید گلوکز درونزا رخ می دهد.

 

او همچنین انجام یکسری عمل های جراحی مثل بای پس معده  و یا واکنش های خود ایمنی را به عنوان دلایل تاثیرگذار در افت قند خون نام برد.

 

دکتر مشایخ بخشی گفت: بیماران دیابتی که داروهای محرک ترشح انسولین و یا انسولین استفاده می کنند به عنوان گروه دیگر افرادی هستند که دچار افت قند خون می شوند.

 

هیپوگلیسمی چه نشانه هایی دارد

در ادامه با علائنم عمومی افت قند خون آشنا شوید:

 

اختلال ریتم قلب

طبق مطالعه‌ای که توسط پروفسور «سندپ چاپرا» انجام شده، کاهش شدید قند خون می‌تواند آثار قلبی عروقی مانند ضربان نامنظم قلب (خیلی سریع یا خیلی آهسته) یا تپش قلب (کوتاه مدت) به همراه داشته باشد که معمولاً ناشی از استرس یا فعالیت بدنی است.

سردرد از علایم افت قند خون است

سردرد را جدی بگیرید

یک مطالعه آمریکایی در مورد شیوع سردرد در بیماران دیابتی به دلیل افت قند خون صحبت کرده است. این مطالعه که توسط مرکز پزشکی فرانکلین منتشر شده اعلام کرد که علائم ممکن است گاهی در افراد مبتلا به دیابت ناپایدار در نتیجه پدیده «رگرسیون» رخ دهد. سردرد در خواب نیز در موارد کمی مشاهده شده است.

 

احساس خستگی به دلیل افت قند خون

در بعضی موارد، کاهش مکرر قند خون منجر به تمایل فوری به کافئین در نتیجه احساس خستگی و خستگی می‌شود. بر اساس مطالعه منتشر شده توسط پروفسور «سانجی کالرا»، متخصص غدد درون ریز، سندرم خستگی ناشی از دیابت همچنین به عنوان عارضه همراه با ظهور عوارض عروقی و تغییرات هورمونی ناشی از پایین بودن قند خون شناخته می‌شود.

 

تغییر حالت

یک مطالعه علمی منتشر شده توسط انجمن روانشناسی آمریکا نشان می‌دهد که افت شدید قند خون می‌تواند باعث ایجاد تغییرات خلقی در بزرگسالان سالم و غیر دیابتی‌ها شود. تغییرات خلقی ناشی از افت قند خون نیز با کاهش انرژی، تحریک پذیری و خستگی حداقل به مدت ۳۰ دقیقه پس از بازیابی سطح گلوکز همراه است.

 

رنگ پریدگی چهره

هورمون کورتیزول نقش مهمی در کنترل سطح قند خون دارد. طبق مطالعه‌ای که توسط دانشگاه «نیهون» ژاپن منتشر شده، رنگ پریدگی می‌تواند نشانه احتمالی افت قند خون به دلیل نارسایی آدرنال باشد. در شرایطی مانند بیماری «آدیسون»، بدن نمی‌تواند به اندازه کافی کورتیزول تولید کند که این به نوبه خود می‌تواند منجر به نارسایی کلیه شود و علائمی مانند رنگ پریدگی پوست ایجاد کند.

 

تنش

هیپوگلیسمی می‌تواند منجر به افزایش آدرنالین شده و باعث بروز برخی علائم عصبی-روانی مانند استرس شود. نتایج یک مطالعه انجام شده در کالج طب طبیعی کانادا نشان می‌دهد که کمبود ویتامین B۶ و B۱۲، پروتئین‌ها و اسید‌های چرب امگا ۳ در افراد غیر دیابتی نیز می‌تواند منجر به استرس و اضطراب شود.

 

آیا زیاد احساس گرسنگی می کنید

نتایج یک مطالعه علمی تهیه شده توسط پروفسور «برند شولتز» از دانشگاه لوبک آلمان نشان می‌دهد که در بیماران دیابتی، گاهی اوقات درمان‌های کاهش دهنده قند پلاسما باعث افزایش وزن با افزایش احساس گرسنگی و در نتیجه افزایش دفعات دریافت غذا می‌شوند اما در حالات مکرر افت قند خون ممکن است حالت بیزاری از غذا نیز وجود داشته باشد، زیرا علائم احساس گرسنگی در بیماران دیابتی جدید تا حدود زیادی بیشتر است.

 

اگر از غذا بدتان می آید هوشیار باشید

انزجار از غذا به دلیل افت قند خون بیشتر در کودکان یا نوزادان دیابتی دیده می‌شود. تغذیه نقش مهمی در کنترل هیپوگلیسمی در کودکان دارد.

 

سوزن سوزن شدن و بی حسی

هیپوگلیسمی با احساس غیرطبیعی پوستی مانند گزگز، بی حسی و سوزش به خصوص در لب، زبان و گونه همراه است. مطالعه‌ای که توسط پروفسور «سیمین محسنی» از دانشگاه «لینشوپینگ» سوئد تهیه شده است می‌گوید که افت قند خون گاهی اوقات می‌تواند باعث تغییراتی در سیستم عصبی مرکزی و محیطی شود که ممکن است منجر به پارستزی شود.

 

بیشتر بخوانید: دیابت مرزی چیست؛ علائم، روش تشخیص و درمان

 

درد عضلات

هیپوگلیسمی می‌تواند باعث نوروپاتی دردناک و همچنین درد عضلانی در برخی افراد شود. مطالعه‌ای که توسط دانشمندان ایالات متحده و چین انجام شده نشان می‌دهد که تزریق انسولین گاهی اوقات می‌تواند باعث کاهش سطح گلوکز خون در افراد دیابتی شود. این مطالعه می‌افزاید که نمی‌توان هیپوگلیسمی را تنها عامل ایجاد نوروپاتی در بیماران دیابتی دانست.

 

اختلالات خواب

اختلال در خواب و افت قند خون با هم ارتباط تنگاتنگی دارند. مواردی از مرگ هنگام خواب در بیماران مبتلا به هیپوگلیسمی ثبت شده است که عمدتا به دلیل ضربان قلب نامنظم و عدم تعادل هورمونی است. طبق تحقیقی که توسط دانشگاه آلمانی «لوبک» منتشر شده برخی از بیماران، به ویژه کودکان مبتلا به دیابت نوع ۱ از اختلالات خواب مانند خواب آلودگی در روز و بی خوابی در شب رنج می‌برند.

 

تکرر ادرار شبانه

نیاز مکرر به ادرار شبانه عمدتاً با سطح بالای قند خون موسم به «هایپرگلیسمی» همراه است اما می‌تواند در موارد افت قند خون به دلیل اختلالات خواب یا دارو‌های دیابت رخ دهد.

 

مشکلات گوارشی

مطالعه‌ای که توسط پروفسور «استفان میدلتون» از دانشگاه کمبریج انگلیس تهیه شده است، نشان داد که ناراحتی دستگاه گوارش در بیماران دیابتی دارای افت قند خون عمدتا به دلیل نقص در سلول‌های بتا و اختلالات در تنظیم گلوکز توسط انسولین و گلوکاگون رخ می‌دهد. این علائم شامل معده، نفخ و اسهال می‌شود.

افت قند خون باعث چه اتفاقاتی می شود

کدام عوارض خطرناک هستند

هیپوگلیسمی گاهی اوقات می‌تواند به سطح بسیار کمی برسد و علائم خطرناکی به همراه داشته باشد مانند:

 

اختلالات بینایی

کاهش قند خون شدید یا طولانی مدت می‌تواند باعث اختلال در عملکرد و حساسیت شبکیه، هم در بیماران دیابتی و هم در افراد غیر دیابتی شود. این شامل مشکلاتی مانند تاری دید و از دست دادن حساسیت کنتراست، است (عاملی که در رانندگی با اتومبیل و وسایل نقلیه در شب کمک می‌کند). نتایج مطالعه منتشر شده توسط دانشکده پزشکی دانشگاه ایالتی نیویورک نشان می‌دهد که افت قند خون منجر به کاهش پاسخ شبکیه و افزایش مرگ سلول شبکیه می‌شود که در نتیجه باعث اختلالات جدی بینایی می‌شود.

 

تشنج و کما

یک مطالعه توسط دانشگاه کالیفرنیا نشان داد که تشنج به دلیل تجویز انسولین می‌تواند به عنوان یکی از علائم اولیه افت قند خون باشد. دارو‌ها یا تزریق انسولین می‌توانند به طور موقت میزان تأمین گلوکز یا گلوتامات به مغز را کاهش دهند و باعث تشنج شوند که احتمالاً پس از ۱۰۸ دقیقه با کما همراه است.

 

بیشتر بخوانید: طب سنتی و جدید درباره درمان دیابت بارداری چه راه هایی دارد

 

از دست دادن هوشیاری

بسیاری از بیماران مبتلا به هیپوگلیسمی دچار ضعف هوشیاری می‌شوند یا از هوش می‌روند. این علائم عمدتاً در افراد بالای ۵۰ سال که بیش از ۱۰ سال دیابت دارند و در افرادی که از کمبود خود مراقبتی بر سطح گلوکز رنج می‌برند، شایع است. نتایج یک مطالعه در کانادا نشان می‌دهد که از دست دادن هوشیاری بر حدود ۲۰-۲۵ درصد بیماران دیابتی نوع یک و حدود ۱۰ درصد بیماران دیابتی نوع ۲ که انسولین مصرف می‌کنند، تأثیر می‌گذارد.

افت قند خون چه درمان هایی دارد

درمان فوری افت قند خون

پزشکت نوشت: درمان فوری هیپوگلیسمی (افت قند خون) وقتی لازم است که قندخون 70 میلی گرم در دسی لیتر یا کمتر آن باشد.

 

درمان شامل مراحل سریع برای بازگشت سطح قندخون به حد نرمال توسط غذاهای شیرین یا نوشیدنی یا داروها است.

 

اگر این روش باعث افزایش قند خون و بهبود علائم شما نمی شود، سریعاً به پزشک مراجعه کنید.

 

درمان طولانی مدت نیاز به شناسایی و درمان علت اصلی هیپوگلیسمی دارد.

 

قانون ۱۵-۱۵ چیست

سارا صداقت، معاون آموزش، پژوهش و مشاوره انجمن اطلاع‌رسانی دیابت گابریک، درباره قانون ۱۵-۱۵، به مهر گفت: هر فرد دیابتی و خانواده‌اش باید این قانون را بلد باشند. این قانون به بیماران دیابتی توصیه می‌کند، اگر فردی افت قند خون یا قند خون کمتر از ۷۰ میلی‌گرم در دسی لیتر را تجربه کرد، ۱۵ گرم کربوهیدرات ساده و زود جذب مصرف کند و بعد ۱۵ دقیقه صبر کند. سپس دوباره قند خود را اندازه بگیرد، اگر باز هم کمتر از ۷۰ بود این کار را تکرار کند تا سطح قند خون نرمال شود. در این شرایط باید مواد غذایی قندی ساده و سریع‌اثر مانند نوشابه، قند ساده، آب‌میوه، عسل، شکر محلول در آب مصرف شود.

 

کلید واژه
دیدگاه‌ها

نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.