2019/05/24
۱۳۹۸ جمعه ۳ خرداد
نقد سریال برادر جان ؛از فیلمنامه تا بازی بازیگران

نقد سریال برادر جان ؛از فیلمنامه تا بازی بازیگران

فردی که حق دیگری را تضییع کرده است به‌‌ گونه‌ای برای خود توجیه دارد و سعی می‌کند گناهش را با نیکی به دیگران کمرنگ کند. این روش تا به حال کمتر در تلویزیون آزموده شده است.

دوات آنلاین-برادر جان سریالی است که ظرفیت تبدیل به بهترین اثر نمایشی ماه رمضان را دارد، زیرا داستان آن برگرفته از زندگی توده مردم است و به زبان ساده‌تر باید گفت که این داستان می‌تواند برای هرکسی رخ دهد.

 

سناریو یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت یک سریال تلویزیونی است که عموماً به آن توجهی نمی‌شود. به همین جهت اکثر مجموعه‌های تلویزیونی آثاری خنثی هستند که فقط هدف از تولیدشان پر کردن آنتن است. در میان این قبیل آثار استثنا هم وجود دارد و نمی‌توان آن را به کل تعمیم داد، اما در ماه رمضان وضعیت کمی متفاوت‌تر از دیگر ایام است، چون تلویزیون در این زمان مخاطبان بیشتری دارد. در این ماه عموم مردم بعد از افطار اوقات فراغت و استراحت خود را با تماشای آثار نمایشی سپری می‌کنند. به همین جهت این آثار زمان بهتری برای جذب مخاطب دارند.

 

با توجه به این موضوع، سریال برادر جان ، یکی از آثاری که در ماه رمضان امسال در حال پخش است، بررسی می‌شود. برای اینکه هر اثر نمایشی بهتر دیده شود باید یک مثلث درست در آن تشکیل شود که این مثلث طلایی فیلمنامه‌، کارگردان و تهیه‌کننده را دربرمی‌گیرد و این اتفاق در برادر جان رخ داده است. سعید نعمت‌الله، خالق این داستان، امروز یکی از بهترین‌هاست او می‌تواند هر فیلم‌نامه‌ای را به پرمخاطب‌ترین اثر تلویزیون بدل کند.

دلیل جذابیت آثار نعمت‌الله را در چند عامل می‌توان خلاصه کرد؛ اول اینکه عموماً این نویسنده از طبقه‌ای سخن می‌گوید که بخش عمده‌ای از مردم را تشکیل می‌دهد. در ضمن ادبیاتی که او در آثارش به کار می‌گیرد برای مخاطب جذابیت‌های نوستالژیک ایجاد می‌کند، همان گونه که دیالوگ‌های برخی آثار همچون مرحوم علی حاتمی برای مخاطبان دوست‌داشتنی و ماندگار است. «زیر هشت»، «رستگاران»، «مادرانه»، «زیر پای مادر» و... نمونه‌هایی روشن از آثار این نویسنده است. نکته دیگر اینکه در آثار نعمت‌الله درام بسیار قوی شکل می‌گیرد و عمده کاراکترها خوب پردازش می‌شوند. در فیلمنامه‌های او نقش منفی نه به ذات کاملاً سیاه است و نه نقش مثبت کاملاً سفید. برای مثال وقتی درباره چاووش در سریال برادر جان سخن می‌گوییم، رگه‌های مثبت بسیاری در او مشاهده می‌شود، حتی کاراکتر کریم بوستان با بازی علی نصیریان هم گره‌های خاص خود را دارد.

 

بحث دیگری که درباره فیلمنامه این اثر باید مطرح کرد نحوه پیام‌رسانی آن است. حق‌الناس محور این قصه است. این موضوع شاید در فیلم‌ها و سریال‌های بسیاری دست‌مایه قرار گرفته باشد، اما عمدتاً شکلی شعاری و کلیشه‌ای دارد، در حالی که در برادر جان این اتفاق رخ نمی‌دهد، زیرا فردی که حق دیگری را تضییع کرده است به‌‌ گونه‌ای برای خود توجیه دارد و سعی می‌کند گناهش را با نیکی به دیگران کمرنگ کند. این روش تا به حال کمتر در تلویزیون آزموده شده است.

 

بحث دیگر به کارگردانی و تهیه‌کنندگی این مجموعه مربوط است. محمدرضا آهنج، فیلمساز تلویزیونی است که با مجموعه موفق «سایه آفتاب» خود را به تماشاگران معرفی کرد. در آن سریال شاهد معرفی حامد بهداد نیز بودیم. این مجموعه با کیفیتی مطلوب آغاز شد و با افتی فاحش به پایان رسید. این فیلمساز البته سریال نسبتاً خوب «آسمان من» را هم کارگردانی کرده است، اما این مجموعه آنچنان که باید دیده نشد. برای همین برادر جان این ظرفیت را دارد که به منزله بهترین اثر این فیلمساز شناخته شود، به شرطی که همانند سریال سایه آفتاب با افت پایانی مواجه نشود. دکوپاژی که آهنج در برادر جان انجام داده، نشان از پختگی او دارد. در ضمن میزانسن‌ها هم به درستی انتخاب شده‌اند. نکته دیگری که به نظرم در بحث کارگردانی این اثر اهمیت دارد حرکت خوب دوربین است و قاب‌های انتخاب شده به زیبایی اثر می‌افزاید.

 

اما درباره محمدرضا شفیعی، تهیه‌کننده این اثر، باید گفت که او یکی از تهیه‌کنندگان خوب تلویزیون محسوب می‌شود که آثارش با تماشاگر ارتباط برقرار می‌کند. همچنین گرایش‌های دینی او همیشه در آثارش عینی است. «سر دلبران»، «کیمیا»، «تنهایی لیلا»، «مادرانه» و... مثال‌هایی از آثار موفق او در تلویزیون است. در ضمن این تهیه‌کننده در سینما هم آثار خوبی نظیر «زندگی خصوصی آقا و خانم میم»، «شعله‌ور»، «سر به مهر» را تولید کرده است که توجه به مضامین اخلاقی شاخصه هریک از این آثار است.

 

بازیگران برادر جان هم نمره خوبی دریافت می‌کنند. علی نصیریان، یکی از اسطوره‌های بازیگری، هنرنمایی چشم‌نوازی از خود ارائه داده است. در ضمن حضور حسام منظور، که بعد از درخشش در سریال «بانوی عمارت» مشهور شد، به این کار جذابیتی خاص داده است، به ویژه به واسطه گریم خوبی که با نقشش به شدت همخوان است. البته این بازیگر توانایی فنی خود را در تئاتر نیز نشان داده و در جشنواره‌های داخلی و خارجی نیز جوایزی کسب کرده است. برای همین توقع چنین بازی‌ای از او دور از انتظار نیست و البته هنرنمایی کامران تفتی در نقش «حنیف» نیز جالب توجه است. البته او پیشتر نیز چنین نقش‌هایی را بازی کرده است، اما در این تیپ شاهد بهترین اتفاق برای تفتی هستیم.

 

موسیقی این سریال هم از جذابیت‌های ویژه آن است. در آثاری که سعید نعمت‌الله به عنوان نویسنده حضور دارد، همیشه موسیقی یکی از ابزار‌های تأثیرگذار است، زیرا جنس قصه او موسیقی خوبی هم می‌طلبد. همچنین تیتراژ ابتدایی این سریال را تاکنون در هیچ اثر دیگری مشاهده نکرده‌ایم. در حقیقت در ابتدای هر قسمت بیننده شاهد قصه سه دوست است که جنس روایت را برایش عیان می‌کند.

 

در مجموع برادر جان تا اینجا شروعی خوب دارد، اما اینکه آیا این امر تداوم خواهد داشت، اتفاقی است که باید در ادامه شاهدش باشیم و امیدواریم این سریال دچار شتاب‌زدگی در آثار مناسبتی نشود، زیرا گروه همچنان مشغول فیلم‌برداری قسمت‌های پایانی است و همین امر ممکن است از کیفیت اثر بکاهد.

 

منبع: ایکنا- داوود کنشلو

 

کلید واژه
دیدگاه‌ها
اکبری 1398/02/28
افتضاحه
ناشناس 1398/02/29
بعضی چیز هاش دید مردمو تغییر میده و بدبینی میاره،اینکه جان یکیو به دروغ قسم خوردن انگار که دیگه جون ادماهم از ارزش افتاده،همه بدبین میشن،یا از عمد دروغ گفتناشو اصلا خوب نیس،بدآموزی زیادی درباره دروغ داره
ناشناس 1398/02/30
فیلمنامه بدی داره، همه در حال سخنرانی برای هم هستن!!!! جملات و لحن بازیگرا با جامعه فاصله داره خیلی شعار میدن مثلا خواهر چاوش میگفت اگه متوجه بشم حرف کریم بوستان درسته دق میکنم بعدا دو قسمت بعد وقتی متوجه حقانیت کریم بوستان میشه به چاوش میگه ما هم شریک ظلمتیم!!!!!!!!
احسان 1398/02/31
فکر کنم نویسنده فیلمنامه هندی بوده خیلی پیش از حد بازیگراش کلیشه ایی باز می کنن
ناشناس 1398/02/31
نویسنده این نقد.. حتما مطاله زیاد دارن..! و حتما تعمیم دادن میدونن یعنی چی؟ ایشاا.. جامعه آماری رو هم میدونن چیه؟ دوست عزیز ، برادر گرامی، نازنین، بزرگوار، ادبیات اقای نعمت اله نوستالژیک نیست برادر.. بلکه عصبانی کننده ست با اون شعار دادنای غیر واقعیش. خصوصا کاراکتر هاش تو تمام فیلمنامه هاش یکی در میون میخواد بگه بچه گیا یادته.. فلان بودیم یادته.. کلا این آقا معلوم نیست الان چه اوضاعی داره و در گذشته چطوری بوده که نوشته هاش بد جور تحت تاثیر گذشته ست. دیگه اینکه؛ نوشته هاتون [نویسنده این مقاله] همینجوریش، نور بود. اون قسمتی هم که با مرحوم علی حاتمی مقایسه ش کردی هم، دیگه نور علی نورش کرد. اینا که گفتم شاید براحتی در جواب من بشه گفت که؛ خب نگاه نکن فیلماش رو یا همینه که هست.. ولی چون آقای نعمت اله از پول ما که بهشون پرداخت میشه ارتزاق میکنن، نتیجتاً حقیر خودمو محق میدونم به اظهار نظر .... دیگه درباره کش دادن و آب بستن به سریال ترجیحم اینه که چیزی نگم.. ولی خب.. انصافا ساختار قصه هاش معمولا خوب و استخون داره... (عیبش چو بگفتم هنرش نیز بگفتم) با تشکر
رضا 1398/03/01
اینکه فیلمنامه ها و سریالهای تلویزیون عمدتا به سمت دعوا و مشاجره و کینه ورزی سوق پیدا کرده اصلا چیز خوبی نیست . ما مردم به اندازه کافی استرس و فشار عصبی داریم ، اینکه هرشب بیایم بشینیم پای تلویزیون و باز هم غم و غصه و دعوا و مشاجره ببینیم واقعا هیچ لطفی نداره . حالا آقای نصیریان خوب بازی کنه و آقای منظور بازیش در حد خودش عالی باشه ، اولین سوالی که تو ذهن من میاد اینه : خوب که چی ؟؟؟
کریم 1398/03/02
این فیلم خیلی بدآموزی داره واسه خانواده ها اصلا انتظار نداشتم تو روز عروسی آراز بدون خواهر و برادرش عروسیشو بگیره هر لحظه فکر می کردم از سفره عقد بلند می شه خاک تو سرش که یک ذره احترام به خانواده رو نگه نداشت اونها می تونستن بعدا عروسی کنن اما در حضور خانواده ها این صدا سینما می خواد به اصطلاح فرهنگ نشون بده ولی هزار بار فرهنگ رو می بره زیر سوال من نمی دونم چرا تو خراب کردن سریال اینقدر افتضاحین شما به جای اینکه خانواده ها رو دور هم جمع کنین اونها رو از هم می پاشونین این صدمه هاتونو کی جبران می کنه
مرتضی 1398/03/02
واقعا دردناکه که ما به چنین سریالهایی که مروج خشونت و یک مشت جملات پرطمتراق و پر از حرکات غلو آمیز هست میگوییم سریال خوب! در قسمت 17 این سریال چه گذشت؟ فقط نمایش خون بازی و لگدمال کردن یک انسان و در واقع نمایش اوج حیوانیت به هر قیمتی. نوع نگاه و روایت شما آقای نعمت الله هیچ افتخاری ندارد و بخاطر همین است که شما منحصر بفرد هستید چون هیچ کس تابحال نه خواسته و نه میخواهد مثل شما بنویسد.
ناشناس 1398/03/03
من‌اصلا از داستان فیلم خوشم نیامد.شور شو در آوردن با لحن صحبت کردن و کش دادن داستان مسخره فیلم....من فیلمنامه رو مینوشتم از این بهتر بود....راستی زن دایی ! کجا بوده از کجا پیداش شد و سریع میوه فروشی تو میدون یاد گرفت و صاحب شد...
ناشناس 1398/03/03
فیلم خوبی نیست... جز علاف کردن ملت کاری نمیکنه
مهسا 1398/03/03
با انصاف باشیم تقریبا میشه گفت روند داستان تکراری و روتین نیس و جالبه شاید آخرش مثل همه فیلما گل و بلبل بشه ولی روندش کلیشه ای نیس
ناشناس 1398/03/03
به نظرمن خیییلی تو فیلم بهم بی احترامی میکنن و به بدترین شکل باهم حرف میزنن.خواهر چاووش عاطفه اصلا احترام به بزرگتر سرش نمیشه ،هرطوری کدوست داشته باشه حرف میزنه . به خاطر اینکه چاووش تو کوچیکی براشون بزرگی کرده ،قرار نیست چشم رو حق بپوشونن.به نظرمن فیلمنامه خیلی جای بحث داره.
مادر 1398/03/03
سلام با نظرات دوستان کاملا موافقم داشتم نقدهای این سریال رو تو سایت های دیگه هم میخوندم، متوجه شدم این کاربر به اسم مرتضی جای دیگه هم همین نظر رو داده🤭 معلومه حسسسابی دل پر داره از این سریال
ناشناس 1398/03/03
امسال در هیچ سریالی دعای سحر پخش نشد.
مجید از شیراز 1398/03/03
واقعا حیف وقت که صرف دیدن اینگونه سریالها شود . واقعا باید گفت ؛ هر سال دریغ از سریالهای گذشته همچون خانه بدوش و دیگر سریالهای طنز سالهای قبل .

نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.